پروتئین سویا چیست؟
سویا از گیاه یکسالهی سویا به دست آمده و یکی از اعضای خانواده حبوبات است. تاریخچه استفاده از آن در تغذیه انسان به حدود ۵۰۰۰ سال پیش باز میگردد. شاید اگر با مومیاییها هم صحبت شوید، بگویند که برای آشپزی و طباخیهایشان از دانههای سویا استفاده میکردند!
پروتئین سویا بهعنوان بهترین و باکیفیتترین پروتئین گیاهی دنیا شناخته شده و حاوی ۹ آمینواسید ضروری مورد نیاز بدن در طول روز است، اما در کل در مقایسه با پروتئینهای حیوانی، پروتئین کاملی به حساب نمیآید.
جدول ارزش غذایی پروتئین سویا
دانههای سویا یک منبع پروتئین گیاهی غنی از ویتامین، فیبر و مواد معدنی است. اما مهمترین دلیل اهمیت دانه سویا میزان پروتئین زیاد و در عین حال میزان چربی آن است. میزان پروتئین دانه سویا بسیار بیشتر از سایر دانههای روغنی (تقریبا دو برابر) و درصد روغن آن از سایر دانههای روغنی کمتر است!
ارزش غذایی پروتئین سویا در ۱۰۰ گرم عبارت است از:
| کالری | پروتئین | کربوهیدرات | چربی |
|---|---|---|---|
| ۴۷۰ | ۳۶ گرم | ۳۳ گرم | ۲۵ گرم |
عللاوه بر این منابع، پروتئین سویا سرشار از مواد معدنی زیر هم هست:
- سدیم
- پتاسیم
- کلسیم
- منیزیم
- آهن
- ویتامین B6
پروتئین سویا خوب است یا بد؟
سویا یکی از بحث برانگیزترین پروتئینهای دنیاست، برخی مصرف آن را تایید و توصیه میکنند و برخی معتقدند که باید در مصرف سویا محتاط بود. اینجا میخواهیم تکلیف خود را با پروتئین سویا روشن کنیم. فواید و معایب سویا رو بخوانید و در نتیجه تصمیم بگیرید.
فواید پروتئین سویا چیست؟
- مصرف سویای ایزوله باعث افزایش ترشحات تیروئیدی میشود، این خبر بسیار خوبی برای ورزشکارانی است که قصد دارند همراه عضلهسازی، چربیسوزی هم داشته باشند؛
- ویتامین B9 به مقدار فراوان در سویا وجود دارد. این ویتامین باعث بهبود خلقوخو و روحیه میشود؛
- سرشار از ویتامین D است و برای کسانی که کمبود این ویتامین را دارند، مناسب است؛
- پروتئین سویا میتواند در مهار سرطان روده موثر باشد؛
- سویا به کاهش کلسترول بد در بدن کمک میکند؛
- پروتئین سویا از طریقِ کنترل و مدیریتِ هایپرگلیسمی، هایپرلیپیدمی و هایپرانسولینمی به تناسب اندام و کنترل وزن، کمک می کند؛
- در تنظیم و کنترل قند خون نیز نقش دارد و برای افراد دیابتی میتواند مفید باشد؛
معایب پروتئین سویا چیست؟
- سویا دارای پروتئین ناقص است و به تنهایی نمیتواند نیاز شما به پروتئین را برطرف کند؛
- بعضی از مطالعات اشاره به فیتواستروژنهای (phytoestrogens) موجود در سویا میکنند و مدعی اند که این نوع از استروژن باعث کاهش ناخواسته تستوسترون و افزایش سطح استروژن خواهد شد. این موضوع، میتواند به کلی تعادل تستوسترونها و استروژنهای موجود در بدنتان را برهم بزند.
- سویا دارای ارزش زیستی یا بیولوژیکی نسبتا پایینی است.
میزان مصرف پروتئین سویا در روز چقدر باید باشد؟
مقدار مصرف سویا در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است، برای مثال در تحقیقات گسترده، مشخص شد که مردم آسیای شرقی، بیشتر از این محصول استفاده میکنند؛ مثلا بزرگسالان حدود ۱۵-۲۵ گرم در روز مصرف میکنند.
مطالعات انجامشده بر روی دختران نوجوان، نشان میدهد که این پروتئین برای کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه مفید و موثر است و توصیه میشود که دختران جوان، حداقل یک وعده غذا با سویا در روز بخورند. منظور از وعده غذایی، محصولات غذایی تهیهشده از سویا است. محصولاتی مثل: دانه سویا، شیر سویا، توفو.
سویا را میتوانید تا ۲۵ گرم در روز مصرف کنید؛ مگر اینکه به سویا حساسیت داشته باشید؛ که البته در بزرگسالان نادر است. علائم حساسیت به سویا در هر فرد متفاوت است و شامل آبریزش بینی، افت ناگهانی فشار خون یا التهاب دستگاه گوارش میشود.
همچنین سویا میتواند با برخی داروها تداخل ایجاد کند، بهطور مثال افرادی که داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، همچنین کسانیکه دچار کم خونی، اختلالات تیروئید یا دیابت هستند، باید با پزشک خود درباره میزان مصرف سویا مشورت کنند و با احتیاط آن را مصرف کنند.